Zaburzenia odżywiania (Eating Disorders)

Zaburzenia odżywiania są poważnymi, ale często uleczalnymi chorobami psychicznymi i fizycznymi, które mogą dotykać ludzi każdej płci, wieku, rasy, religii, pochodzenia etnicznego, orientacji seksualnej, budowy ciała i wagi. Ujawniaja się zazwyczaj między 11 a 25 rokiem zycia.

Chociaż nikt nie wie na pewno, co je powoduje, rosnący konsensus sugeruje, że jest to szereg czynników biologicznych, psychologicznych i społeczno-kulturowych.

Za ich przyczynę uznaje się zazwyczaj  kompleksy, niedowartościowanie oraz wpajane nam przez media fałszywe wzorce idealnej sylwetki. Mogłoby się wydawać, że problem ten nie jest zbyt groźny ale zaburzenia odżywiania potrafią wyrządzić ogromne szkody w organizmie człowieka, zarówno fizyczne, jak i psychiczne, a niektóre z nich mogą mieć nawet śmiertelne powikłania. 

Szczególnie niebezpieczne są anoreksja i ortoreksja, ponieważ prowadzą do wygłodzenia i skrajnego wyczerpania, co może nieść za sobą naprawdę tragiczne konsekwencje. Istnieje też tak zwana bulimioreksja. Charakteryzuje się okresami głodówki przeplatanymi napadami objadania się. Stan ten musi utrzymywać się przez 6 miesięcy. Objawy zaś powinny występować co najmniej 2 dni w tygodniu. Pojęcie bulimoreksji nie pojawia się w żadnej z obowiązujących klasyfikacji diagnostycznej ale wielu psychologów i naukowców skłania do wyodrębnienia tej jednostki. 

Kolejnym zaburzeniem jest bulimia.  Bulimia występuje częściej niż anoreksja. O ile osoby chore na anoreksję można bez problemu zauważyć w tłumie, to jednak gorzej na pierwszy rzut oka rozpoznać osobę cierpiącą na bulimia nervosa. Najczęściej chorują kobiety w wieku 18 do 25 lat, chociaż objawy szczególnie niepełne mogą wystąpić już wcześniej.

Istnieje kilka sprawdzonych metod walki z tego rodzaju zaburzeniami odżywiania. Jedną z najciekawszych jest terapia ericksonowska. 

Szansa na wyzdrowienie wzrasta, im wcześniej zostanie wykryte zaburzenie odżywiania. Dlatego ważne jest, aby zdawać sobie sprawę z niektórych sygnałów ostrzegawczych. 

Tutaj przyjrzymy się niektórym oznakom, które mogą sugerować, że ktoś cierpi na anoreksję lub bulimię czy ortoreksję.

Nie jest to lista kontrolna. Ktoś zmagający się z zaburzeniem odżywiania na ogół nie będzie miał wszystkich tych objawów naraz, a znaki ostrzegawcze różnią się w zależności od zaburzeń odżywiania i nie zawsze pasują do danej kategorii. Listy te mają raczej służyć jako ogólny przegląd typów zachowań, które mogą wskazywać na problem.

Ortoreksja, oznaki i objawy:

Ortoreksja to obsesyjne kontrolowanie jakości spożywanego jedzenia, z koncentracją na zdrowe i “właściwe” produkty. Celem ortoreksji nie jest pozbycie się zbędnych kilogramów, a zachowanie zdrowia, uniknięcie chorób i przedłużenie życia. To uzależnienie XXI wieku dotyczy głównie kobiet. 

Główne objawy ortoreksji to:

• podporządkowanie codziennych zajęć i aktywności pod zakupy spożywcze i przygotowanie posiłków;
• planowanie dnia pod przygotowywanie posiłków już po przebudzeniu;
• unikanie określonych sposobów obróbki żywności: gotowania, smażenia, mrożenia;
• wrażliwość na wygląd przygotowanych posiłków;
• ścisła kontrola jakości spożywanych produktów;
• rytuały dotyczące przygotowania posiłków;
• obsesyjne dbanie o czystość przy przygotowaniu jedzenia;
• wykluczenie z diety produktów i grup produktów “potencjalnie” szkodliwych dla zdrowia;
• lęk i niepokój przy zaburzeniu porządku dnia i wszelkich czynności związanych z przygotowaniem jedzenia;
• wyrzuty sumienia, złe samopoczucie po zjedzeniu czegoś “niewłaściwego”;
• rezygnacja ze spotkań towarzyskich, rozrywki;
• przekonanie, że odżywiamy się lepiej niż inni.

Anoreksja, oznaki i objawy:

• Zaabsorbowanie wagą, jedzeniem, kaloriami, gramami tłuszczu i dietą. Częste komentarze na temat poczucia bycia “grubym”
• Opór lub niezdolność do utrzymania masy ciała odpowiedniej dla wieku, wzrostu i budowy
• Utrzymywanie nadmiernego, sztywnego reżimu ćwiczeń – pomimo zmęczenia, choroby lub kontuzji
• Dramatyczna utrata wagi
• Ubieranie się w warstwy, aby ukryć utratę wagi lub utrzymać ciepło

Bulimia, oznaki i objawy:

• Dowody napadowego objadania się, w tym znikanie dużych ilości jedzenia w krótkim czasie lub wiele pustych opakowań i pojemników wskazujące na spożycie dużych ilości jedzenia
• Dowody zachowań przeczyszczających, w tym częste chodzenie do łazienki po posiłkach, oznaki i/lub zapach wymiotów, obecność opakowań środków przeczyszczających lub moczopędnych
• Picie nadmiernych ilości wody lub napojów bez kalorii i/lub używanie nadmiernych ilości płynu do płukania jamy ustnej, miętówek i gumy do żucia
• Modzele na grzbiecie dłoni i knykciach wywołane samoistnymi wymiotami
• Problemy stomatologiczne, takie jak erozja szkliwa, ubytki, przebarwienia zębów spowodowane wymiotami, nadwrażliwość zębów